© Stad Antwerpen

© Stad Antwerpen

7. De kelderexpert

Het project

Kennisopbouw voor stedelijke adviseurs

De technische adviseurs van het Loket Wonen en Energie van stad Antwerpen geven advies aan bewoners. Omdat water in de kelder een veelvoorkomend probleem is, wil de stad met dit project de interne kennis over wateroverlast in kelders, verder versterken. Stadsmedewerkers bezochten daarom samen met een externe kelderexpert van Buildwise een 10-tal kelders in aanwezigheid van de bewoners en/of eigenaars. Het merendeel ervan is gelegen op den Dam.

Om een zo breed mogelijk gamma van problemen en oplossingen in kaart te brengen, werden verschillende types kelders geselecteerd waar zich eerder al wateroverlast heeft voorgedaan. Ze verschilden op vlak van opbouw van keldervloer (beton, baksteen), keldermuren (metselwerk van baksteen, prefabbeton, gegoten beton) en plafond (betonnen welfsels, houten rooster, troggewelf…). Voor elke kelder werd een analyse gemaakt van de oorzaak van de wateroverlast en mogelijke oplossingen voorgesteld. Op basis hiervan werd een technische cursus gegeven aan alle stedelijke technische adviseurs. Er werd ook een informatieve brochure opgesteld die kan dienen als technisch naslagwerk.

Resultaat is dat de adviseurs nu meer kennis hebben van water in kelders en veel gerichter advies kunnen geven. Het is de bedoeling om de opgedane kennis in hoofdlijnen ook te ontsluiten naar de bewoners bijvoorbeeld via een webpagina.

Expertise inroepen

Er is veel onwetendheid bij eigenaars, huurders, aannemers en architecten over de oorzaken van kelderwater, de gevolgen ervan en de mogelijke oplossingen. Daardoor doen er ook veel misverstanden de ronde.

Met gericht advies van de technische adviseurs en informatie voor het publiek, voorziet de stad in eerstelijnshulp die een richting kan aangeven van mogelijke oplossing. Maar omdat elke situatie verschillend is, is het altijd aangewezen om een expert in te schakelen alvorens grote renovatiewerken aan de kelder aan te vangen.

Inzichten uit dit pilootproject

In principe is het aan de eigenaar om zijn/haar kelder waterdicht te maken. De stad Antwerpen wil hier echter wel in helpen via gericht advies en aanbevelingen.

Water in de kelder is niet altijd een groot probleem

  • Water in de kelder is soms niet schadelijk voor de woning. Zo zijn vele kruipkelders bijvoorbeeld niet bedoeld om waterdicht te zijn. Ook in kelders die van het eerste verdiep gescheiden worden door een betonnen vloerplaat, kan water in bepaalde gevallen aanvaardbaar zijn en is niets doen de eenvoudigste oplossing. Alles hangt echter af van de bestemming die men aan de ruimte wil geven: lege ruimte, wasplaats, opslag- of stookruimte, garage, woonruimte, …

  • Het kelderwater mag zeker de stabiliteit van de woning niet in gevaar brengen. Door de vochtigheid kunnen stalen liggers van een troggewelf corroderen of houten balken van een houten roostervloer beginnen rotten. Door zoutuitbloei kan metselwerk van baksteen ook ernstige schade oplopen. Dan is het van groot belang dat er ingegrepen wordt.

Mogelijke oplossingen

  • Welke ingreep gewenst is, hangt sterk af van de opbouw van de kelder (beton, metselwerk, houten plafond, troggewelven…) en van de randvoorwaarden zoals de grondwaterstand. De opbouw kan meestal worden afgeleid op basis van oude plannen van het gebouw, die geraadpleegd kunnen worden via Omgeving.antwerpen.be. Grondwaterstanden zijn raadpleegbaar via Digitale Ondergrond Vlaanderen.

  • Omdat kelders in Antwerpen zeer heterogeen zijn, bestaat er niet één kant-en-klare oplossing die overal toepasbaar is. In grote lijnen zijn er 2 mogelijke oplossingen:

    • 1. Drainage van het water uit de kelder met een dompelpomp.

    • 2. De kelder waterdicht maken door een bekuiping of door injectie.

  • In principe is er ook de mogelijkheid om de kelder langs buiten waterdicht te maken. Dit gebeurt standaard bij nieuwbouw en is ook de beste oplossing. Deze ingreep is voor bestaande gebouwen meestal onmogelijk door aanwezigheid van aangrenzende gebouwen.

  • Belangrijk is ook om steeds voldoende ventilatie te voorzien. Dit kan op een natuurlijke wijze via ramen of mechanisch met een aangedreven ventilator. Ventilatie alleen, kan een oplossing zijn om schimmelvorming te beperken in een kelder die nat mag blijven. Ook als er ingrepen voorzien zijn zoals drainage, bekuiping of injectie blijft ventilatie nodig. Een goede ventilatie bestaat minimaal uit openingen aan alle zijden van de kelder, bijvoorbeeld de voor- en achterzijde in een gesloten bebouwing.

  • In sommige gevallen kan het nodig zijn om bijkomende maatregelen te nemen tegen opstijgend vocht naar het gelijkvloers.

Het project

Kennisopbouw voor stedelijke adviseurs

De technische adviseurs van het Loket Wonen en Energie van stad Antwerpen geven advies aan bewoners. Omdat water in de kelder een veelvoorkomend probleem is, wil de stad met dit project de interne kennis over wateroverlast in kelders, verder versterken. Stadsmedewerkers bezochten daarom samen met een externe kelderexpert van Buildwise een 10-tal kelders in aanwezigheid van de bewoners en/of eigenaars. Het merendeel ervan is gelegen op den Dam.

Om een zo breed mogelijk gamma van problemen en oplossingen in kaart te brengen, werden verschillende types kelders geselecteerd waar zich eerder al wateroverlast heeft voorgedaan. Ze verschilden op vlak van opbouw van keldervloer (beton, baksteen), keldermuren (metselwerk van baksteen, prefabbeton, gegoten beton) en plafond (betonnen welfsels, houten rooster, troggewelf…). Voor elke kelder werd een analyse gemaakt van de oorzaak van de wateroverlast en mogelijke oplossingen voorgesteld. Op basis hiervan werd een technische cursus gegeven aan alle stedelijke technische adviseurs. Er werd ook een informatieve brochure opgesteld die kan dienen als technisch naslagwerk.

Resultaat is dat de adviseurs nu meer kennis hebben van water in kelders en veel gerichter advies kunnen geven. Het is de bedoeling om de opgedane kennis in hoofdlijnen ook te ontsluiten naar de bewoners bijvoorbeeld via een webpagina.

Expertise inroepen

Er is veel onwetendheid bij eigenaars, huurders, aannemers en architecten over de oorzaken van kelderwater, de gevolgen ervan en de mogelijke oplossingen. Daardoor doen er ook veel misverstanden de ronde.

Met gericht advies van de technische adviseurs en informatie voor het publiek, voorziet de stad in eerstelijnshulp die een richting kan aangeven van mogelijke oplossing. Maar omdat elke situatie verschillend is, is het altijd aangewezen om een expert in te schakelen alvorens grote renovatiewerken aan de kelder aan te vangen.

Inzichten uit dit pilootproject

In principe is het aan de eigenaar om zijn/haar kelder waterdicht te maken. De stad Antwerpen wil hier echter wel in helpen via gericht advies en aanbevelingen.

Water in de kelder is niet altijd een groot probleem

  • Water in de kelder is soms niet schadelijk voor de woning. Zo zijn vele kruipkelders bijvoorbeeld niet bedoeld om waterdicht te zijn. Ook in kelders die van het eerste verdiep gescheiden worden door een betonnen vloerplaat, kan water in bepaalde gevallen aanvaardbaar zijn en is niets doen de eenvoudigste oplossing. Alles hangt echter af van de bestemming die men aan de ruimte wil geven: lege ruimte, wasplaats, opslag- of stookruimte, garage, woonruimte, …

  • Het kelderwater mag zeker de stabiliteit van de woning niet in gevaar brengen. Door de vochtigheid kunnen stalen liggers van een troggewelf corroderen of houten balken van een houten roostervloer beginnen rotten. Door zoutuitbloei kan metselwerk van baksteen ook ernstige schade oplopen. Dan is het van groot belang dat er ingegrepen wordt.

Mogelijke oplossingen

  • Welke ingreep gewenst is, hangt sterk af van de opbouw van de kelder (beton, metselwerk, houten plafond, troggewelven…) en van de randvoorwaarden zoals de grondwaterstand. De opbouw kan meestal worden afgeleid op basis van oude plannen van het gebouw, die geraadpleegd kunnen worden via Omgeving.antwerpen.be. Grondwaterstanden zijn raadpleegbaar via Digitale Ondergrond Vlaanderen.

  • Omdat kelders in Antwerpen zeer heterogeen zijn, bestaat er niet één kant-en-klare oplossing die overal toepasbaar is. In grote lijnen zijn er 2 mogelijke oplossingen:

    • 1. Drainage van het water uit de kelder met een dompelpomp.

    • 2. De kelder waterdicht maken door een bekuiping of door injectie.

  • In principe is er ook de mogelijkheid om de kelder langs buiten waterdicht te maken. Dit gebeurt standaard bij nieuwbouw en is ook de beste oplossing. Deze ingreep is voor bestaande gebouwen meestal onmogelijk door aanwezigheid van aangrenzende gebouwen.

  • Belangrijk is ook om steeds voldoende ventilatie te voorzien. Dit kan op een natuurlijke wijze via ramen of mechanisch met een aangedreven ventilator. Ventilatie alleen, kan een oplossing zijn om schimmelvorming te beperken in een kelder die nat mag blijven. Ook als er ingrepen voorzien zijn zoals drainage, bekuiping of injectie blijft ventilatie nodig. Een goede ventilatie bestaat minimaal uit openingen aan alle zijden van de kelder, bijvoorbeeld de voor- en achterzijde in een gesloten bebouwing.

  • In sommige gevallen kan het nodig zijn om bijkomende maatregelen te nemen tegen opstijgend vocht naar het gelijkvloers.

7. De kelderexpert

Digitale publicaties

Blader hier door onze bibliotheek van digitale magazines, brochures, gidsen en andere publicaties.
Volledig scherm